Sporun Dİjİtal Nabzı

SD: Spor geçmişiniz iletişim alanındaki kariyerinize somut olarak ne kattı?

​

ME: Çok güzel ve manidar bir soru benim için. Çünkü bunu açıklamak fırsatı verdiğiniz için ayrıca teşekkür ediyorum. Özellikle spor geçmişinde az önce bahsettiğim gibi atletizm gibi bireysel ve takım sporları da yaptım. Aynı zamanda bir taraftan futbol, basketbol gibi takım sporlarının içinde de bulundum. Her bir spor branşının bana kattığı, özellikle takım ruhuyla birlikte organizasyon becerisi, aynı zamanda problem çözme yeteneği, takım içindeki iletişim ve saha içinde veya saha dışında yaşanan problemlerle bağlantılı yaşamış olduğumuz sorunları çözme becerilerini bana çok kazandırdı. Ben kendi yapım itibarıyla daha çok sakin, olaylara fevri yaklaşmayan, sakin düşünmeye çalışan birisiyim. Bu özelliklerimin bir kısmı doğal olarak bende bulunurken bir kısmını da spor branşları sırasında yürüttüğüm kaptanlık faaliyetlerinde kazandım. Yani bu sakinliğim, genel olarak tüm takım personeliyle iyi geçinmem antrenörler tarafından da takdir edildi. Bu arada basketbol antrenörüm olarak da yine eskilerden Derya Dizdar Hoca'yı ve Orhun Mevlit'i de ayrı bir yere koyarım. Çünkü onların bana kazandırdığı çok şeyler var, özellikle saha içinde ve saha dışında. Ve beni her zaman ayrı bir yere koyup takımın kaptanı olarak gördükleri için bu da bana ayrı bir organizasyon becerisi kazandırdı. Takımın içinde yaşanan birtakım sorunları ilk ben duyardım, ilk ben ilgilenirdim. Şu anda da İletişim Fakültesi Dekanı olarak, sporun bana kazandırdığı bu becerileri yaşamın tüm alanında ve akademik ortamlarda kullanıyorum.

 

SD: Becerilerden bahsetmişken şunu şöyle bir soruyla gireyim hocam: Bir sporcunun iletişim becerileri kariyerini ne ölçüde etkiler?

​

ME: Tabii ki çok fazla etkiliyor. Çünkü bu takım içindeki bahsetmiş olduğumuz sorunları çözme aşamasında bazen antrenörler de yetersiz kalıyor, bunu profesyonel takımlarda dahi görüyoruz. Beşiktaş’ta Rafa Silva örneği var. Aslında zaman zaman iletişim becerisiyle de çözülemeyen sorunlar oluşabiliyor. Ancak burada bahsettiğim gibi takım içindeki bu sorunları erken görüp erken müdahale ettiğiniz zaman çok büyümeden çözülebiliyor. O yüzden ben tabii ki böyle bir misyonla spor yapmıyordum ama karakterim gereği bu tür sıkıntılarda her zaman etkili iletişimin çok önemli olduğunu düşünen taraftayım. Genellikle konuşarak, diyalogla çözülemeyecek sıkıntı olmuyor. Çünkü biliyorsunuz bizim mesleğimizde çok fazla ön yargılar, kalıp düşünceler ve bir de buna dedikoduyu eklersek insanlar farklı bilgilerle çok değişik yorumlar yapabiliyor. Bunu engellemek önemli.  Birlikte spor yaptığınız her insanın hayatına dokunabilmek çok önemli. Ben zaman zaman görüyorum, DAÜ'de birlikte oynadığımız sporcular geliyor, beni ziyaret ediyorlar üniversitede. Çok gurur da duyuyorum hem onlar adına hem kendi adıma. Çünkü söylediğim gibi bu becerileri bir yere kadar getirmişiz ki halen daha bu iletişim bağlarımız kopmamış ve görüşebiliyoruz.

 

SD: Spor haberciliğinde sizce en büyük sorun nedir?

​

ME: Şimdi farklı, akademik bir alana daldık. Spor haberciliğini şöyle tanımlayabiliriz: Gazetecilikte çok fazla branşlaşma var, spor da bunlardan bir tanesi. Genellikle biz coğrafyamızda spor haberciliği dediğimiz şey daha çok futbol haberciliğiyle demektir. Çünkü spor muhabirleri ne yazık ki çok fazla futbola ilgi gösteriyorlar ve diğer alternatif branşlar ve farklı branşlar ne yazık ki bunun dışında bırakılıyor. Fakat burada spor haberciliği dediğimiz noktada bizim derslerde de anlattığımız şekilde, topluma barışı, dostluğu ve kardeşliği aşılamak için yapılması gerekiyor. Her ne kadar da konu milli takım ve benzeri durumlara geldiğinde birtakım sorunlar ortaya çıksa da yani spor muhabirliği aslında bizim buradan anlayabileceğimiz şekliyle söylersek, muhabirlerin bizzat takip ettiği, bizzat fotoğrafladığı, bizzat haberlerini yaptığı, müsabakaları da yerinde ve oynandığı sırada izlediği bir gazetecilik anlayışıdır. En büyük fark budur aslında; masa başı yapılması evet mümkündür ama bizim tercih ettiğimiz bir şey değildir. Çünkü sporu sahada gözlemleyerek, onu tam yerinde görerek yapması gerekiyor. O açıdan spor muhabirliğinin en büyük sorunları şu anda da bahsettiğim gibi zaman zaman masa başında yapılıyor olması, zaman zaman ekonomik ve belli sıkıntılardan dolayı muhabirlerin müsabakaların oynandığı yerlere gidememesi, gidiyorsa da yine belli sıkıntılarla—ya bu internet sıkıntısı olur başka kaynak sıkıntıları olur—anında oralardan görüntü veremiyor olması.

Teknoloji şu anda çok daha ilerledi ama söylediğim gibi şu anda birçok gazete ne yazık ki spor muhabirliği mesleğine ayrı bir bütçe ayırmıyor. Yani ne yapıyor? "Zaten bir ajanstan haberler geliyor" deyip o ajansın üzerinden haberleri yayınlıyor ama bu bizim tabii ki sporun içinde doğan ve gelişen insanlar olarak çok kabul edeceğimiz bir durum değil. Söylediğim gibi en büyük sıkıntısı aslında ekonomik sıkıntıdır birçok alanda olduğu gibi. Her ne kadar da biz iyi muhabirler yetiştirsek de ne yazık ki sektör şu anda bir spor muhabirini finanse etmek yerine genel bir muhabir alıp hepsini ona yaptırmayı düşünüyor. O yüzden uzmanlaşma spor muhabirliğinde şu anda sayabileceğimiz bir diğer sorundur aslında. Yani uzmanlaşıyor, futbola uzmanlaşıyor ama aynı muhabir örneğin basketbolla ilgili bir şey bilmiyor, voleybolla ilgili kuralları bilmiyor. Biz kendi yetiştirdiğimiz öğrencilerde, hatta benim verdiğim spor gazeteciliği dersinde, atletizmden haltere, güreşten voleybola kadar her sporu, hatta alternatif sporları da zaman zaman ekstrem sporlar dediğimiz sporları da tartışıyoruz, onların da kurallarını öğrenmeye çalışıyoruz.

 

SD: Aslında ben de o konuya geçecektim. Yeni medya ve iletişim öğrencileri arasında spor haberciliğine ilgi var mı?

​

ME: Oldukça var. Hatta fakültemizin dışında olan arkadaşlar da genellikle tercih ediyor. Ben bir ara bu dersi yaz okulunda vermekteydim fakat sonra fark ettik ki aslında yaz okulunun dışında da bu alana öğrencilerin ilgisi var. Ve seçmeli dersler olarak dönem içerisinde de açmaya başladık. Öğrenciler hatta ilginç olan, ben bu dersi açarken hep erkek öğrenci gelir diye düşünürken kız öğrencilerimizin de çok büyük ilgisi var. Hatta ben onları ilk geldiklerinde rahatlatıyorum, diyorum ki: "Bu dersi aldınız ama zannetmeyin biz her hafta geldiğimizde Beşiktaş ne yaptı, Galatasaray ne yaptı gibi futbol konuşacağız. Biz burada sporu konuşacağız. Hatta burada sadece futbol konuşmayı da eleştiriyoruz" deyip onları derse de çok motive ettiğimi hatırlıyorum. Dolayısıyla burada öğrencilerimizin önemli bir ölçüde ilgisi var. Üniversite dışından yani fakültemiz dışından da öğrencilerin ciddi ilgi gösterdiğini söyleyebilirim.

 

SD: Gelecekte spor iletişim alanında bizi nasıl bir dünya bekliyor?

​

ME: Yani aslında çok değişik bir dünya beklediğini iddia edemeyiz. Çünkü artık yapay zekâ döneminde belki de bizi bekleyecek olan şeylerden bir tanesi haberlerin çok daha yapay bir şekilde hazırlanıyor olması. O en başta bahsettiğim spor muhabirlerinin bizzat sahaya gidip, bizzat fotoğraflayıp, bizzat haberleri yaptığı etki ne yazık ki yapay zekâ etkisiyle zorlanacak gibi görünüyor. Aslında yapay zekâ birçok muhabirin mesleğini elinden alabilir. Ama ben şöyle de bakıyorum: Muhabirlerimiz aslında yapay zekayı kullanarak ve yapay zekadan da yardım alarak çok daha geniş kapsamlı haberler üretebilir. İnsanların bu noktada daha fazla spora ilgi duymasını sağlayabilir. Sadece maçları ve müsabakaları değil, tarihi ve birtakım eski olayları yapay zekâ üzerinden haberleştirebiliriz. Dijital dönüşüm bence spor muhabirliğini çok ciddi oranda etkileyecek; hem olumsuz hem olumlu yönden. Olumsuz yönden evet mesleklerde bir sayıda düşüş olabilir ama olumlu yönden de çok farklı haberler de bu vesileyle yapay zekayla yapılabileceğini düşünüyorum.

 

SD: Eklemek istediğiniz son bir mesajınız var mı?

​

ME: Özellikle sporun insan hayatındaki önemini çok kavramasını istiyorum herkesin. Özellikle ailelerin... Zaman zaman biliyorsunuz bizim kültürümüzde akademik başarıyla spor başarısı aynı tutulmaz. Özellikle öğrenci çok iyi bir sporcuysa "Aman evladım derslerine de bak, derslerin kötü olmasın." Bizim aldığımız kültürde şu vardı: Biz hem sporda hem derslerde hem de hayatta başarılı olmak zorundaydık, biz öyle bir kültürle büyüdük. Ben Doğu Akdeniz Üniversitesi'ne burslu olarak girdiğimde, o dönemde Cemal hocamız, spor koordinatörümüz şunu demişti: "Biz sizin akademik de başarınızı takip ederiz. Eğer burada başarısız olursanız bursunuzdan kesinti olur, dolayısıyla bursunuzun kesilmemesi için akademik olarak da başarılı olmanız lazım. Beni sadece basketbolda, atletizmde yaptığınız başarılar ilgilendirmiyor." demişti. Bu benim kulağıma küpe olmuştu. Bunu farklı ortamlarda dile getiririm, burada da dile getirme ihtiyacı hissettim. Ayrıca ailelere de şöyle bir mesaj verelim: Aileler yetenekli, sporda başarılı çocuklarını desteklesinler. Bunlar birlikte yürüyen işlerdir. Yani sporda başarılı olan bir gencimiz aslında akademide de başarılı olacaktır. "Aman spora gidiyorsun akademiyi yapamayacaksın" gibi algı yerine, tam aksine ikisini birlikte yürütebilirler. Ben üçünü birlikte de yürütmüştüm. Spor yaptığım, burslu olduğum, üniversite yaşamı sırasında aynı zamanda Kıbrıs Gazetesi'nde sayfa operatörü olarak da çalışmıştım. Dolayısıyla bu şunu gösteriyor: Bir şeylerden geri kalmadan da sportif başarılara da imza atabilirsiniz.

​

Sporla ilgili, bir anımı anlatayım ve onunla kapatalım isterseniz. Şimdi dedim ya ben küçük yaşlarda atletizmle buluştum, beni bu atletizm branşıyla buluşturan Atilla Defteralı hocamdı. O zaman ilkokul seviyesinde 75 metre vardı. Henüz ilkokul üçüncü sınıftayken, benden 3 yaş büyük abim ve diğer arkadaşlarla 75 metre yarışına çıktım. Bu benim ilk kısa mesafe yarışım. Tabii antrenörüm bana çok güveniyordu ama ben daha ilkokul 3. sınıftaydım. Yani düşünsene böyle 8-9 yaşında şeye piste çıkıyoruz, o zaman toprak pistler var. Ve o yarışta birinci gelmiştim. O hiç unutamayacağım bir anımdı. Ben antrenörüme yıllar sonra bunu sordum, dedim ki: "Sen nasıl bu kadar küçük yaşta bir çocuğu kendinden 3 yaş büyük abileriyle yarıştırdın ve nasıl benim birinci olacağımı düşündün?". O da bana demişti ki: "O yarışın sana büyük bir özgüven kazandıracağını düşünüyordum. Zaten sende o özgüven vardı, ben onu ortaya çıkarmak istemiştim. Sen de bunu bana kanıtladın" demişti. Ve çok gurur duymuştum o sözlerinden sonra. O yüzden küçük büyük demeden başlamak lazım o yetenek varsa içinizde. Yetenek de bir yere kadardır, sonrasında tabii ki çalışarak bunu geliştirmek gerekiyor.

​